Keuzerecht binnenlandse of buitenlandse belastingplicht

De Nederlandse fiscus beschouwt iemand die in Nederland woonachtig is als binnenlands belastingplichtige. Als iemand in Spanje woont, maar daarnaast in Nederland belastbaar inkomen geniet, dan beschouwt de Nederlandse fiscus zo iemand als buitenlands belastingplichtige. Binnenlandse belastingplichtigen worden in Nederland belast over hun wereldwijde inkomen. Buitenlandse belastingplichtigen zijn in Nederland alleen belastingplichtig over de inkomensbestanddelen die volgens het Nederlands-Spaanse belastingverdrag in Nederland belastbaar zijn.

Tot 2015 bestond er voor Nederlanders die resident waren geworden in Spanje een fiscale keuzemogelijkheid. Iemand die in Spanje resident was, kon een verzoek indienen bij de Nederlandse belastingdienst om in fiscaal opzicht behandeld te worden als een binnenlands belastingplichtige. De enige voorwaarde was dat men nog  Nederlandse inkomsten in box 1 moest hebben. Vaak koos men voor deze binnenlandse belastingplicht vanwege de aftrekbaarheid van de betaalde hypotheekrente voor de Spaanse woning en/of het recht op heffingskortingen, het heffingsvrije vermogen en de persoonsgebonden aftrek.

Deze keuzemogelijkheid is echter per 1 januari 2015 komen te vervallen. Men kan als Spaans resident alleen nog opteren voor de binnenlandse belastingplicht (en daarmee gebruik maken van bovengenoemde belastingvoordelen) indien van het totale inkomen meer dan 90% in Nederland is belast.