Hoe breng ik mijn rechtskeuze uit?

Uitbrengen rechtskeuze

Een erflater heeft de mogelijkheid om in plaats van het erfrecht van het land van zijn laatste “gewone verblijfplaats” te kiezen voor het erfrecht van het land van zijn nationaliteit. Een Nederlander die in Spanje resident is of daar als niet-resident bezittingen heeft, kan er dus voor kiezen om het Nederlandse erfrecht van toepassing te laten zijn op zijn volledige nalatenschap.
De keuze voor het Nederlandse erfrecht dient testamentair te worden vastgelegd door een notaris. Deze rechtskeuze kan bestaan uit een clausule binnen een testament, maar kan ook in een afzonderlijke notariële akte worden vastgelegd.
De erflater kan de gemaakte rechtskeuze te allen tijde wijzigen door een nieuw testament of een nieuwe notariële akte te laten opstellen.

Indien u de keuze voor het Nederlandse erfrecht notarieel wilt laten vastleggen, adviseren wij u van tevoren contact op te nemen met Su Casa Servicebureau.

Waarom is het voor een Nederlander die geen resident is in Spanje maar daar wel een woning bezit verstandig om een keuze voor het Nederlandse erfrecht in het testament op te nemen?

Niet-residenten en het keuzerecht

Een Nederlander die in Spanje woont kan ervoor kiezen om het Nederlandse erfrecht van toepassing te verklaren op zijn volledige nalatenschap door deze rechtskeuze in zijn testament op te nemen. Doet hij dit niet, dan is het Spaanse erfrecht van toepassing op zijn gehele vermogen, ook op het deel van het vermogen dat zich in Nederland (of elders in Europa) bevindt.
Een Nederlander die geen resident is in Spanje, maar in Nederland woont en bijvoorbeeld alleen een vakantiewoning in Spanje bezit, zou op grond van bovenstaande bepaling zijn keuze voor het Nederlandse erfrecht niet per se in zijn testament hoeven op te nemen. Toch is het verstandig om dit wel te doen.
Zo komt het regelmatig voor dat mensen in de loop der jaren (bijvoorbeeld na pensionering) vaker en langer van hun vakantiewoning in Spanje gebruik gaan maken. Bij overlijden van een van hen zou dit door (een van de) kinderen of overige erfgenamen om moverende redenen aangegrepen kunnen worden om te stellen dat de laatste “gewone verblijfplaats” van de erflater niet in Nederland, maar in Spanje was gelegen. In dat geval zou het Spaanse erfrecht van toepassing zijn op de totale nalatenschap, ook al was de erflater ingeschreven en belastingplichtig in Nederland. Het directe gevolg hiervan zou zijn dat kinderen of overige erfgenamen aanspraak kunnen maken op de nalatenschap ten koste van de langstlevende partner. Deze zou zich dan genoodzaakt kunnen zien de woning te verkopen om het erfdeel van de kinderen (of overige erfgenamen) uit te kunnen keren. Een keuze voor het Nederlandse erfrecht voorkomt deze situatie en biedt de langstlevende partner een adequate bescherming.

Indien u de keuze voor het Nederlandse erfrecht notarieel wilt laten vastleggen, adviseren wij u van tevoren contact op te nemen met Su Casa Servicebureau.

Waarom is het voor een Nederlander die resident is in Spanje verstandig om een keuze voor het Nederlandse erfrecht in het testament op te nemen?

Residenten en het keuzerecht

Vanaf augustus 2015 hebben we in Europa te maken met een nieuwe regeling van het erfrecht. Deze nieuwe Europese Erfrechtverordening bepaalt voortaan of het Spaanse of het Nederlandse erfrecht van toepassing is op een internationale nalatenschap.
De nieuwe hoofdregel is dat het erfrecht van het land waar de overledene zijn laatste “gewone verblijfplaats” had van toepassing is op de vererving van de nalatenschap. Op deze regel bestaat één uitzondering, namelijk wanneer de overledene in zijn testament heeft laten opnemen dat het erfrecht van het land van zijn nationaliteit dient te worden toegepast en niet het erfrecht van het land van zijn “gewone verblijfplaats”. Een Nederlander die in Spanje woont kan er dus voor kiezen om het Nederlandse erfrecht van toepassing te verklaren op zijn volledige nalatenschap door deze rechtskeuze in zijn testament op te nemen. Doet hij dit niet, dan is het Spaanse erfrecht van toepassing op zijn gehele vermogen, ook op het deel van het vermogen dat zich in Nederland (of elders in Europa) bevindt.
Voor een resident is een keuze voor het Nederlandse erfrecht daarom aan te bevelen. Het Nederlandse erfrecht kent immers veel meer mogelijkheden om de vererving en afwikkeling van een internationale nalatenschap af te stemmen op iemands persoonlijke wensen en omstandigheden.
In dit verband is ook het laten opmaken van een Nederlands testament in plaats van een Spaans testament de beste optie. Alleen een Nederlandse notaris heeft de expertise in huis om een testament volledig volgens de mogelijkheden van het Nederlandse erfrecht op te stellen.

Indien u de keuze voor het Nederlandse erfrecht notarieel wilt laten vastleggen, adviseren wij u van tevoren contact op te nemen met Su Casa Servicebureau.

Is het inschakelen van begeleiding bij Spaanse erfbelastingkwesties zinvol?

Begeleiding erfbelastingkwesties

Het Europese Hof van Justitie heeft in het afgelopen decennium al diverse keren uitspraak gedaan over internationale erfbelastingkwesties die vervolgens in alle lidstaten van de EU van kracht zijn geworden. Daarmee is de harmonisatie van het Europese fiscale erfrecht een stuk dichterbij gekomen. Dat wil echter niet zeggen dat daarmee de fiscale afwikkeling van een Spaanse nalatenschap voortaan van een leien dakje gaat. Zodra in Spanje een nalatenschap afgewikkeld moet worden, is alertheid geboden. Een garantie dat de nieuwe richtlijnen in Spanje op fiscaal gebied ook daadwerkelijk worden toegepast is er dan ook niet. Maar al te vaak komt het voor dat verervingen in fiscaal opzicht nog op de oude, vertrouwde wijze worden afgehandeld, ook al schrijven de nieuwe Europese regels anders voor. Achteraf bezwaar aantekenen is weliswaar mogelijk, maar daarvoor dient een bezwaarprocedure te worden opgestart. Dit kan alleen via een Spaanse advocaat, wat niet alleen veel geduld vergt maar ook hoge kosten met zich meebrengt. Voor veel mensen is dit een reden om een bezwaarprocedure maar achterwege te laten. Daarom is het zaak om de fiscale afwikkeling van een nalatenschap vanaf het eerste begin deskundig te laten begeleiden, zodat op het geëigende moment de juiste voorzieningen worden getroffen en er tijdens de afwikkeling op wordt toegezien dat de juiste regelgeving wordt toegepast. Erflaters doen er daarom ook verstandig aan om hun internationale nalatenschap tijdig en via een op maat gesneden testament te regelen. Het komt helaas maar al te vaak voor dat een erflater in de veronderstelling is dat zijn internationale nalatenschap in fiscaal opzicht goed geregeld is, terwijl de erfgenamen later te maken krijgen met grote fiscale tegenvallers in Spanje.
Vaak is de oorzaak van deze onjuiste inschatting te wijten aan het feit dat het testament wel de Nederlandse zaken afdoende regelt, maar geen recht doet aan de specifieke Spaanse aspecten van een nalatenschap. Een Nederlandse notaris is bij uitstek deskundig op het gebied van het Nederlandse erfrecht en de Nederlandse erfbelasting, maar niet op het gebied van het Spaanse erfrecht en de Spaanse fiscale wetgeving. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de Spaanse notaris als het gaat om het Nederlandse erfrecht en de Nederlandse fiscale wetgeving. Daar komt nog bij dat in Spanje aan de ene kant een centrale regeling bestaat voor wat betreft vererving en fiscale afwikkeling, maar dat aan de andere kant de 16 onafhankelijke regio’s (Comunidades Autónomas) in Spanje ieder hun eigen belastingregime kennen. Dat betekent dat het qua erfbelasting nogal wat kan uitmaken in welke regio een nalatenschap vererft.

Een deskundige begeleider kan zowel erflaters als Nederlandse en Spaanse notarissen adviseren bij het opstellen of aanpassen van internationale testamenten. Het testament moet zodanig worden opgesteld dat enerzijds gebruik wordt gemaakt van de ruime mogelijkheden die het Nederlandse erfrecht kent en anderzijds moet er optimaal gebruik worden gemaakt van de fiscale faciliteiten die in de betreffende Comunidad mogelijk zijn. Een goede afstemming kan zomaar tienduizenden euro’s aan erfbelasting schelen!

Su Casa Servicebureau heeft zo’n 30 jaar ervaring op het gebied van Spaans-Nederlandse erfrechtkwesties en de fiscale afwikkeling van Spaans-Nederlandse nalatenschappen en werkt daartoe nauw samen met gespecialiseerde notarissen in Nederland en Spanje.

Over welke inkomsten blijf ik in Nederland belasting betalen als ik in Spanje resident word?

Belaste inkomsten in Nederland

Als men in Spanje resident wordt, blijft men als buitenlands belastingplichtige in Nederland belasting betalen over de inkomensbestanddelen die volgens het Nederlands-Spaanse belastingverdrag aan Nederland zijn toegewezen. Het gaat dan om:

  • Arbeidsinkomsten in Nederland;
  • Inkomsten uit onroerend goed dat in Nederland is gelegen;
  • Pensioenuitkeringen vanuit een vroegere dienstbetrekking bij de Nederlandse overheid (ABP).

Alle overige inkomsten worden in Spanje belast, zoals sociale verzekeringsuitkeringen (bijvoorbeeld een AOW-uitkering), bedrijfspensioenuitkeringen en lijfrente-uitkeringen.

Is een energiecertificaat verplicht bij verkoop van je Spaanse woning?

Het nieuwe Spaanse energiecertificaat

Vergelijkbaar met de situatie in Nederland is vanaf 1 juni 2013 ook in Spanje een zogenaamd energiecertificaat verplicht voor woningen. Dit certificaat – officieel Energy Performance Certificate geheten – geeft door middel van een label aan hoe energiezuinig een woning is. De zuinigheidskwalificatie wordt op een schaal van A tot en met G weergegeven, waarbij A staat voor zeer zuinig, terwijl G aangeeft dat de energiezuinigheid van de woning zeer te wensen overlaat. Het certificaat geeft informatie over de isolatie van de woning, het energieverbruik van de verwarmings- en ventilatievoorzieningen en de waterhuishouding. Ook wordt aangegeven welke maatregelen kunnen leiden tot een betere beheersing van het energieverbruik. Deze adviezen zijn uiteraard niet bindend en u bent vrij om deze adviezen al of niet op te volgen.
Alleen in Spanje gecertificeerde EPC-technici (zoals architecten) zijn bevoegd een certificaat af te geven. De kosten van een certificaat variëren van € 250 tot € 650 (excl. IVA), afhankelijk van o.a. de grootte van de woning. Het energiecertificaat heeft een geldigheidsduur van 10 jaar. Indien u uw woning tussentijds isoleert of renoveert, is het raadzaam een nieuw certificaat aan te vragen. Indien u uw woning verkoopt, dient de notaris er bij de overdracht op toe te zien dat er een energiecertificaat aanwezig is.

Betaal ik zowel in Spanje als in Nederland belasting over mijn Spaanse woning?

Voorkoming dubbele belastingheffing 2016

Indien u als Nederlands ingezetene in het buitenland een (tweede) woning bezit, dan komt de belastingheffing over deze woning toe aan het land waarin de woning is gelegen, in dit geval dus aan Spanje. Als niet-resident betaalt u daarom in Spanje inkomstenbelasting (Renta) over de waarde van uw Spaanse woning. Ook in Nederland wordt de waarde van uw Spaanse woning belast in Box 3 (Voordeel uit sparen en beleggen). Op deze manier wordt de waarde van uw Spaanse woning dus eigenlijk twee keer belast. Om dit te voorkomen, bestaat er tussen Spanje en Nederland een verdrag, waarbij de Nederlandse fiscus aan u, als Nederlands ingezetene, vermindering verleent over de te betalen Nederlandse belasting in box 3.

Voor het berekenen van deze vermindering wordt de volgende formule gehanteerd:

rendementsheffing box 3 x (waarde Spaanse woning : rendementsgrondslag box 3)

Een voorbeeld ter verduidelijking:

    waarde effectenportefeuille € 125.000
    banksaldo € 20.000
    waarde Spaanse woning 130.000
    rendementsgrondslag box 3 € 275.000

 

Stel dat het gemiddelde vermogen waarover u (echtpaar zonder minderjarige kinderen) in 2016 in Nederland belasting dient te betalen, bestaat uit de volgende bestanddelen:

Voor 2016 bedraagt het heffingsvrije vermogen € 24.437 per persoon. De rendementsheffing in box 3 bedraagt dan voor u en uw fiscale partner samen:1,2 % (= 30% over een vast rendement van 4%) over € 226.126 = € 2.713

De belastingvermindering die op basis van het belastingverdrag van toepassing is, wordt dan volgens bovenstaande formule berekend:€ 2.713 x ( € 130.000 : € 275.000 ) = € 1.282

De belasting die u over uw totale vermogen in box 3 betaalt, bedraagt dus geen € 2.713 maar € 2.713 minus € 1.282 = € 1.431

Op deze manier wordt uw Spaanse bezit voor de Nederlandse inkomstenbelasting wel aangegeven in box 3, maar wordt de te betalen belasting hierover (in het voorbeeld: € 1.282 ) tegelijkertijd in mindering gebracht.

Hoe bepaal ik de waarde van mijn Spaanse woning voor de Nederlandse Inkomstenbelasting?

Waardebepaling Spaanse woning voor Nederlandse Inkomstenbelasting

De waarde van uw tweede woning in Spanje moet sinds 2001 in box 3 van de Nederlandse inkomstenbelasting worden aangegeven. Bij het vaststellen van deze fiscale waarde moet onderscheid worden gemaakt tussen een Nederlandse tweede woning en een buitenlandse tweede woning. Een tweede woning in Nederland wordt gewaardeerd op de door de gemeente vastgestelde WOZ-waarde van de woning op de peildatum. Voor tweede woningen in het buitenland kan echter geen WOZ-beschikking worden afgegeven. Ook de in Spanje door de gemeentes gehanteerde valor catastral (kadastrale waarde) mag niet als uitgangspunt worden genomen, omdat deze vrijwel altijd ver afstaat van de werkelijke waarde. Daarom moet volgens een besluit van de staatssecretaris van Financiën (31-10-2005) waardering van een buitenlandse woning jaarlijks plaatsvinden op basis van de waarde in het economisch verkeer.
De vraag is nu hoe deze economische waarde van uw Spaanse woning moet worden vastgesteld. Per provincie zijn in Spanje de waardestijgings- c.q. waardedalingspercentages van onroerend goed de afgelopen tien jaar immers nogal verschillend geweest. Kennis van de waardeontwikkeling per regio is dus een vereiste om een zo nauwkeurig mogelijke inschatting te kunnen maken van de economische waarde van uw Spaanse woning. De Nederlandse fiscus zal in samenwerking met de Spaanse fiscus uiteraard toetsen of deze aangegeven waarde in overeenstemming is met de werkelijke economische waarde van uw woning.
Aangezien Servicebureau Su Casa het belangrijk vindt dat haar cliënten zich niet elk jaar opnieuw het hoofd hoeven te breken over de fiscale waarde van hun Spaanse woning, ontvangen zij van ons ieder jaar in februari een opgave van de economische waarde van hun Spaanse onroerend goed ten behoeve van de aangifte Nederlandse Inkomstenbelasting.

Is de waarde van onroerend goed in Spanje weer aan het stijgen?

Waardeontwikkeling Spaanse woningmarkt

Sinds het begin van de economische crisis in 2007 is de waarde van woningen evenals de woningverkoop in Spanje sterk gedaald. Hoewel de omvang van de prijsdaling tussen 2007 en 2014 per regio in Spanje nogal verschillend is, kan men uitgaan van een gemiddeld dalingspercentage van zo’n 35%. Aan deze daling is sinds 2014 een einde gekomen en de prijzen hebben zich in de meeste regio’s gestabiliseerd of zijn zelfs licht gestegen. Vanaf 2015 is er in zijn algemeenheid sprake van een duidelijke stijging van de woningverkopen en de huizenprijzen in Spanje, zo wijzen nieuwe cijfers van het Spaans bureau voor de statistiek en het College van Eigendomsregisters uit. Hoewel de prijsdaling van de afgelopen jaren natuurlijk nog lang niet is goedgemaakt, geeft de huidige tendens in de prijsontwikkeling van de Spaanse woningmarkt toch reden tot voorzichtig optimisme voor de komende jaren.

Waarvoor heb ik in Spanje een “gestor” nodig?

De verschillende Spaanse belastingen

Een resident (ingezetene) of een niet-resident die in Spanje inkomsten geniet en/of bezittingen heeft, krijgt te maken met verschillende soorten Spaanse belastingen. De belastingen in Spanje kunnen worden onderverdeeld in:

  • Rijksbelastingen
    • Inkomstenbelasting (Impuesto sobre la Renta de las Personas Físicas)
    • Omzetbelasting = BTW (Impuesto sobre el Valor Añadido = IVA)
    • Vennootschapsbelasting (Impuesto de Sociedades)
    • Bijzondere belastingen (Impuestos Especiales)
  • Provinciale belastingen
    • Vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio)
    • Successie- en schenkbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones)
    • Overdrachtsbelasting (Impuesto sobre Transmisiones Patrimoniales)
    • Zegelbelasting (Impuesto sobre Actos Jurídicos Documentados)
  • Gemeentelijke belastingen
    • Onroerendgoedbelasting (Impuesto sobre Bienes Inmuebles)
    • Bouwbelasting (Impuesto sobre Construcciones, Instalaciones y Obras)
    • Belasting Waardevermeerdering Grond (Impuesto sobre el Incremento del Valor de los Terrenos de Naturaleza Urbana = Plus Valía)
    • Motorrijtuigenbelasting (Impuesto sobre Vehículos de Tracción Mécanica o de Circulación)
    • Leges en gemeentelijke heffingen (Tasas y Precios Públicos)

Iedere gemeente heeft voor de heffing van de gemeentelijke belastingen een speciale afdeling op het gemeentehuis of werkt voor de belastingheffing samen met een speciaal daartoe in het leven geroepen organisatie, zoals de SUMA in de provincie Alicante. Deze organisatie is belast met de afhandeling van onder andere de onroerendgoedbelasting, de motorrijtuigenbelasting en de afvalstoffenheffing (Basuras).
In zijn algemeenheid kan men de afhandeling van deze belastingen zelf regelen door de SUMA de verschuldigde jaarlijkse belastingen via automatische incasso van uw Spaanse bankrekening te laten afschrijven.

Voor het doen van de aangiften van de provinciale en rijksbelastingen, zoals bijvoorbeeld de aangifte Inkomstenbelasting, de aangifte Vermogensbelasting en de aangifte Erfbelasting, is het verstandig een zogenaamde gestor in te schakelen. Een gestor is een fiscaal specialist die ervoor zorgt dat alle belastingverplichtingen conform de Spaanse fiscale regelgeving worden afgewikkeld.

Servicebureau Su Casa is zo’n gestor en behartigt al zo’n dertig jaar alle fiscale belangen van haar cliënten in Spanje.