Het Nederlandse Besluit voorkoming dubbele belasting

Nederland heeft met Spanje wel een verdrag ter voorkoming van dubbele belastingheffing voor wat betreft de inkomsten- en vermogensbelasting, maar NIET voor wat betreft de erfbelasting. Dat betekent dat Nederland en Spanje ieder zelf kunnen bepalen of er erfbelasting over (delen van) een internationale nalatenschap verschuldigd is en hoeveel. Soms kan het ontbreken van een dergelijk verdrag ertoe leiden dat erfgenamen zowel in Nederland als in Spanje erfbelasting verschuldigd zijn.
Dit zou het geval kunnen zijn indien de overledene in Nederland woonde en in Spanje een vakantiewoning bezat. De erfgenamen worden dan in Nederland aangeslagen voor de gehele nalatenschap en in Spanje voor de waarde van de vakantiewoning (volgens het situs-beginsel). Dit zou betekenen dat de waarde van de vakantiewoning dubbel wordt belast. Om dit te voorkomen kent Nederland het Besluit voorkoming dubbele belasting. Deze Nederlandse fiscale regeling verleent in zo’n geval een vermindering van de in Nederland verschuldigde erfbelasting.
In dit verband is het ook van belang te weten dat Nederland op dit moment nog steeds een zogenaamde woonplaatsfictie van 10 jaar kent. Hiertegen is weliswaar beroep aangetekend bij het Europese Hof van Justitie omdat deze woonplaatsfictie in strijd zou zijn met het vrije verkeer binnen de EU, maar een uitspraak hierover is op dit moment nog niet beschikbaar.
De woonplaatsfictie van 10 jaar houdt in dat de nalatenschap van een Nederlander die naar Spanje is geëmigreerd maar nog geen 10 jaar in Spanje woont, ook in Nederland wordt belast voor de erfbelasting. Aangezien hier sprake is van dubbele belastingheffing, kunnen erfgenamen ook in dit geval een beroep doen op het Besluit voorkoming dubbele belasting.